Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej

Instytucja Kultury Samorządu Województwa Śląskiego

Odkrycia archeologiczne na terenie Starego Miasta w Bielsku

Od marca 2018 roku Dział Archeologii Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej prowadzi badania w ramach nadzoru archeologicznego nad pracami ziemnymi związanymi z remontem kamienicy Wzgórze 14. Budynek ten znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Książąt Sułkowskich. Jest to obiekt szczególny na bielskiej starówce. Z badań architektonicznych prowadzonych w latach 70. ubiegłego wieku wiadomo było, że jego elewacja od strony ul. Zamkowej skrywa w sobie relikty średniowiecznego muru obronnego miasta. Nie było jednak wiadomo, jaki jest kontekst archeologiczny tego obiektu. Te dane uzyskano w dwóch kolejnych wykopach otwartych w bezpośrednim sąsiedztwie fundamentu muru. Okazało się, że stopa muru zalegała bardzo głęboko – 2,5 m poniżej poziomu wyjściowego. Zaskoczeniem była również jego zachowana wysokość – 5,5–6 m. Jest to poza zamkiem jedyny przypadek przetrwania tak dużego fragmentu tego muru na terenie Bielska. Mur wzniesiono w 1. połowie XIV wieku. Z jego powstaniem związane są relikty bruku tzw. uliczki przymurnej od strony miasta. Nie jest to jednak, jak się okazało, w tym rejonie najstarszy relikt osadniczy. Powstanie muru i uliczki poprzedzają warstwy z materiałem zabytkowym datowanym na XIII wiek – prawdopodobnie związane z okresem poprzedzającym powstanie miasta lokacyjnego. Powyżej bruku uliczki przymurnej znajdują się kolejne warstwy nasypowe i pożarowe, zawierające materiały zabytkowe datowane na okres XV–XVII wieku.

 W jednej z warstw udało się odkryć bardzo dużo fragmentów późnogotyckich i renesansowych kafli o niezwykle bogatej ornamentyce, datowanych na koniec XV oraz wiek XVI. Są to często przedstawienia figuralne na bardzo wysokim poziomie artystycznym. Większość z nich została odkryta po raz pierwszy na terenie Bielska. To przestawienia m.in.: proroka, muzyka grającego na dudach czy postaci królewskiej z rybimi ogonami – tzw. meluzyny. Oprócz nich spotyka się kafle zdobione motywami roślinnymi i architektonicznymi.

Bożena i Bogusław Chorąży

Fragmenty kafli z  motywami roślinnymi
Fragmenty kafli z motywami roślinnymi
Kafel z dudziarzem
Kafel z dudziarzem
Kafel z motywem architektonicznym 2
Kafel z motywem architektonicznym 2
Kafel z postacią królewską  z rybami
Kafel z postacią królewską z rybami
Kafel z prorokiem 2
Kafel z prorokiem 2
Kafel z wirującym kwaitem zielony 2
Kafel z wirującym kwaitem zielony 2
Kafel z wirującym kwiatem miodowy 2
Kafel z wirującym kwiatem miodowy 2

Stopka strony

Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej
adres ul. Wzgórze 16, 43-300 Bielsko-Biała
telefon sekretariat (pn - pt, 8:00 - 15:00): 33 811 10 35
telefon kasa / ekspozycja: 33 817 13 61
e-mail sekretariat@muzeum.bielsko.pl
strona www www.muzeum.bielsko.pl