Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej

Instytucja Kultury Samorządu Województwa Śląskiego

Zbiory etnograficzne

Zbiory Działu Etnografii liczą około czterech tysięcy pozycji inwentarzowych. Są to eksponaty pochodzące przede wszystkim z terenu byłego województwa bielskiego. Największą ich część stanowią elementy strojów ludowych (od końca XIX wieku do dnia dzisiejszego) cieszyńskich, góralskich (Beskid Śląski), pszczyńskich, laskich (przede wszystkim z okolic Białej) i wilamowickich.

Ciekawie przedstawia się zwłaszcza kolekcja srebrnej biżuterii, noszonej głównie w kobiecym stroju cieszyńskim, obejmująca pasy, napierstniki, czyli tzw. orpanty, broszki oraz hoczki – zapinki do serdaków – żywotków cieszyńskich. Zbiór tych ostatnich liczy prawie 1500 sztuk. Wykonano je pod koniec XIX i w 1. połowie XX wieku zarówno techniką odlewu, jak i filigranu.

Część z nich posiada punce imienne, pozwalające ustalić wykonawcę. Wśród hoczków odlewanych ciekawie prezentują się zapinki z motywami figuralnymi (różnego rodzaju lwy, orły dwugłowe, skrzydlate smoki, syreny, aniołki, amorki, jelenie, pawie, gołębie), wiele jest także motywów roślinnych. Hoczki filigranowe mają najczęściej kształt stylizowanych liści i kwiatów wypełnionych esownicami, ślimacznicami i kółeczkami. Licznie prezentowane są także same żywotki oraz czepce naczółkowe z koronkowymi czółkami wykonanymi technikami klockową, szydełkową i igiełkową.

W zbiorach znajdują się również tkaniny dekoracyjne, duży zbiór haftów (jedno- i wielokolorowe, krzyżykowe, płaskie, angielskie, richelieu) oraz szydełkowe koronki koniakowskie.

Sztuka ludowa obejmuje zarówno dawne malarstwo, rzeźbę i oleodruki, jak i sztukę współczesną: rzeźbę, płaskorzeźbę, malarstwo oraz malarstwo na szkle. Część zbiorów stanowią także zabawki i ptaszki wykonane z drewna.

Plastykę obrzędową reprezentują szopki, maski obrzędowe i gwiazdy kolędnicze. Szopki tworzą zbiór bardzo różnorodny, od skrzynek oklejonych papierem z kilkoma postaciami wyciętymi ze sklejki bądź kartonu, przez kryte słomą budynki przypominające wiejskie zabudowania z postaciami wyrzeźbionymi w drewnie, po architekturę kościelną charakterystyczną dla szopek kukiełkowych. Dwie z nich nawiązują do architektury Bielska i Białej. Najstarsza z szopek, nieznanego autorstwa, pochodzi z Godziszki z przełomu XIX i XX wieku. Maski wykonane są najczęściej z drewna. Najpopularniejsze są maski Żyda, Diabła i Śmierci, a także kozy kolędnicze. W zbiorach znajdują się również przebrania Cygana, Cyganki oraz Koni z grupy tzw. Dziadów kolędujących do dziś w Sylwestra i Nowy Rok w niektórych wsiach Beskidu Żywieckiego.

Dział posiada również przedmioty i sprzęty gospodarstwa domowego, eksponaty związane z rzemiosłami ludowymi (przede wszystkim tkactwem i obróbką drewna) oraz uprawą roli i hodowlą.

Stopka strony

Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej
adres ul. Wzgórze 16, 43-300 Bielsko-Biała
telefon sekretariat (pn - pt, 8:00 - 15:00): 33 811 10 35
telefon kasa / ekspozycja: 33 817 13 61
e-mail sekretariat@muzeum.bielsko.pl
strona www www.muzeum.bielsko.pl

Prawa autorskie. W braku odmiennego zastrzeżenia, prawa autorskie do treści niniejszej strony internetowej posiada Muzeum Historyczne w Bielsku Białej. Żadne materiały, poza materiałami określonymi jako materiały do pobrania, znajdujące się na niniejszej stronie internetowej nie mogą być reprodukowane lub przesyłane w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez pisemnego zezwolenia jej Właściciela. Treści w materiałach do pobrania nie mogą być w żaden sposób modyfikowane bez pisemnej zgody Właściciela tej strony internetowej.

Zastrzeżenia prawne. Właścicielem i operatorem niniejszej strony internetowej jest Muzeum Historyczne w Bielsku – Białej z siedziba przy ulicy Wzgórze 16, 43-300 Bielsko - Biała. Publikowane na stronie internetowej informacje i cenniki nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu art. 66 Kodeksu Cywilnego. Muzeum Historyczne w Bielsku – Białej dokłada wszelkich należytych starań w celu zapewnienia rzetelności prezentowanych informacji. Istnieje jednak zawsze ryzyko pojawienia się pewnych nieścisłości.

Polityka prywatności