TWARZE PRZEMYSŁU. DZIEŃ WŁÓKNIARZA

 Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej, Oddział Stara Fabryka

sobota, 13 czerwca 2026

Stara Fabryka zaprasza mieszkańców Bielska-Białej oraz gości do udziału w święcie inspirowanym dawnymi obchodami zakładowymi. Tegoroczna INDUSTRIADA odbędzie się pod hasłem „Twarze Przemysłu. Dzień Włókniarza” i będzie opowieścią o ludziach, którzy przez dziesięciolecia tworzyli przemysłowy charakter miasta. Program nawiązuje do peerelowskich tradycji bielskiego włókiennictwa, wspólnotowego świętowania oraz kultury pracy, która kształtowała codzienność wielu pokoleń mieszkańców. W centrum wydarzenia znajdą się nie tylko maszyny i fabryczne wnętrza, lecz przede wszystkim ludzie: ich doświadczenia, pamięć, emocje i historie związane z pracą w przemyśle włókienniczym. Szczególne miejsce zajmą tu włókniarki, które stanowiły większość zatrudnionych w przemyśle włókienniczym.

TEREN ZAKŁADU – STARA FABRYKA

Otwarcie Industriady

12:00–19:00

Zwiedzanie zakładu

W tych godzinach publiczność będzie mogła odwiedzać przestrzenie Starej Fabryki, poznając dawny świat produkcji i pracy. Zwiedzanie obejmie całą ekspozycję muzeum i stanie się okazją do spotkania z historią bielskiego przemysłu – od jego początków po czasy najnowsze. W duchu hasła „Twarze Przemysłu” będzie to również spojrzenie na fabrykę jako miejsce tworzone przez ludzi, ich wysiłek i umiejętności.

12:00–19:00

Wystawa czasowa „Włókniarze. Propaganda, rytuał, dziedzictwo”

Główna wystawa wydarzenia poświęcona będzie temu, jak w PRL przedstawiano środowisko włókiennicze i jak budowano publiczny obraz pracy w przemyśle. Ekspozycja pokaże zarówno oficjalny język propagandy, jak i lokalny wymiar zakładowego życia, świąt, obchodów oraz wspólnotowych rytuałów. Wystawa przypomni, że przemysł to nie tylko produkcja i technologia, lecz także ludzie, symbole, emocje i pamięć miejsca..

12:00–19:00

Miniwystawa jubileuszowa „30 lat Starej Fabryki”

Druga wystawa czasowa poświęcona zostanie historii samego oddziału muzealnego i jego dorobkowi. Zwiedzający zobaczą na archiwalnych fotografiach opowieść o tym, jak dawna fabryka stała się miejscem ochrony przemysłowego dziedzictwa Bielska-Białej. Będzie to również okazja do podkreślenia roli Starej Fabryki jako ważnego ośrodka pamięci o mieście włókniarzy.

12:00–19:00

Twarze przemysłu – portretujemy bielskich włókniarzy

Jednym z najważniejszych punktów programu będzie spotkanie z byłymi pracownikami bielskich zakładów włókienniczych. Zaprosimy włókniarki i włókniarzy do rozmów o pracy, codzienności oraz o tym, jak przeżywano dawniej Dzień Włókniarza - czy był on czasem autentycznej radości, wspólnoty i dumy, czy też obowiązkowym rytuałem wpisanym w realia epoki. Chcemy wysłuchać osobistych wspomnień, zachować je w formie rozmów i portretów fotograficznych oraz oddać głos tym, którzy przez lata współtworzyli przemysłowe oblicze miasta.

12:00–16:00

Zakładowe warsztaty rodzinne – „Po nitce do kłębka”

Nitka potrafi więcej, niż się wydaje. Od wieków łączy ludzi, tworzy tkaniny i współtworzy historię przemysłu włókienniczego. Podczas warsztatu „Po nitce do kłębka” uczestnicy przekonają się, że nić może być nie tylko materiałem pracy, lecz także tworzywem artystycznym. Zajęcia inspirowane techniką string art pokażą, jak z napiętych między punktami nici powstają obrazy pełne geometrii, rytmu i precyzji. Każda linia stanie się tu symbolem pracy, cierpliwości i budowania całości z pojedynczych elementów – tak jak w tkactwie każda nić współtworzy tkaninę.

15:00–19:00

Zakładowa pracownia – warsztaty „Tkanina pod lupą”

W ramach warsztatów uczestnicy poznają w praktyczny sposób proces powstawania tkaniny, podstawowe rodzaje splotów tkackich oraz sposoby ich zapisu. W części praktycznej dokonana zostanie analiza pod mikroskopami splotów tkanin z kolekcji Bielskiej Wełny. Uczestnicy samodzielnie przygotują rysunki splotów i uproszczone schematy tkanin, przyglądając się z bliska temu, co zwykle ukryte pozostaje w samej strukturze materiału. Warsztaty pozwolą spojrzeć na przemysł włókienniczy od strony wiedzy, rzemiosła i technologii.

Obowiązują zapisy. Liczba miejsc ograniczona (40 osób). Warsztaty odbywać się będą w godzinnych turach o 15:00, 16:00, 17:00 i 18:00.

19:00–20:30

Uroczysty koncert „Kilar & Wesołowski industrialnie”

Wieczorny koncert będzie uroczystym otwarciem obchodów w Starej Fabryce i jednym z głównych punktów programu. To muzyczne wydarzenie nada całości podniosły charakter, nawiązując do dawnej oprawy świąt zakładowych, a zarazem otwierając ją na współczesną wrażliwość. Koncert odbędzie się w budynku muzeum, a równolegle będzie transmitowany na żywo do strefy plenerowej.

Wykonawcy:

Adam Wesołowski – dyrygent

Śląska Orkiestra Kameralna

Program:

Wojciech Kilar

Polonez z filmu Pan Tadeusz

Walc z filmu Trędowata

Walc z filmu Ziemia obiecana

Temat z filmu Sól ziemi czarnej

Pieśń o małym rycerzu z serialu Przygody Pana Michała

Adam Wesołowski

Symfonia industrialna

II Symfonia industrialna – cz. IV i V

Maurice Ravel

Bolero industrialnie

Obowiązują zapisy pod adresem: mateusz.bielesz@muzeum.bielsko.pl

Liczba miejsc ograniczona. Wejściówki do odbioru w Starej Fabryce. Wejście na koncert do budynku możliwe wyłącznie za okazaniem wejściówki. W plenerze transmisja koncertu dostępna będzie bezpłatnie i bez zapisów.

21:00–24:00

Zakładowy pokaz filmowy „Ziemia obiecana”

Wieczór zakończy projekcja filmu, który w wyjątkowy sposób opowiada o świecie przemysłu, ambicji, pracy i społecznych napięć związanych z gwałtownym rozwojem miasta fabrycznego. Wybór tego tytułu ma charakter symboliczny i dobrze wpisuje się w temat przewodni wydarzenia, ukazując przemysł nie tylko jako siłę rozwoju, lecz także jako przestrzeń ludzkich konfliktów, aspiracji i przemian. Seans będzie dostępny zarówno w budynku muzeum, jak i równolegle w formule plenerowej dzięki transmisji na telebimie. Pokaz będzie także hołdem dla Andrzeja Wajdy, którego rok obchodzimy.

PLAC ŻWIRKI I WIGURY – TEREN OBCHODÓW PLENEROWYCH

12:00–24:00

Strefa wypoczynku pracowniczego i gastronomii

Przez cały dzień działać będzie plenerowa przestrzeń wspólnego świętowania, spotkań i odpoczynku. Znajdą się tu punkty gastronomiczne, napoje oraz strefa, w której będzie można usiąść, spędzić czas z rodziną i skorzystać z oferty wydarzenia bez pośpiechu. W tej części programu pojawią się również saturator i wata cukrowa, nawiązujące do atmosfery dawnych miejskich festynów i świąt zakładowych. Całość ma przywoływać klimat wspólnotowego świętowania, w którym obok oficjalnej oprawy ważne były także codzienne przyjemności, rozmowa i bycie razem.

12:00–24:00

Trybuna audiowizualna

W strefie plenerowej działać będzie przestrzeń z dużym ekranem plenerowym, muzyką i projekcjami. To tutaj publiczność będzie mogła śledzić transmisje najważniejszych wydarzeń odbywających się w muzeum, a także uczestniczyć w dodatkowych pokazach archiwalnych filmów związanych z bielskim światem włókniarzy. Trybuna stworzy otwartą, miejską oprawę całego święta i pozwoli połączyć program realizowany w budynku z życiem placu. Także tutaj wybrzmi motyw przewodni wydarzenia - twarze przemysłu oglądane przez pryzmat archiwum, pamięci i ruchomego obrazu.

12:00–15:00

Animacje dla dzieci

Najmłodsi uczestnicy wydarzenia będą mogli skorzystać z przygotowanych specjalnie dla nich animacji i aktywności plenerowych. W programie znajdą się autorskie tańce animacyjne, odwiedziny postaci bajkowych, wielkie bańki mydlane, konkurencje rodzinne, gry wielkoformatowe oraz zabawy z wykorzystaniem różnorodnych rekwizytów, takich jak piłeczki, makarony do pływania, pompony i chusty. Przewidziano również zabawy przygotowane specjalnie z myślą o charakterze wydarzenia. Ta część programu ma zapewnić rodzinom swobodny udział w święcie, a zarazem stworzyć dla dzieci przestrzeń radości, zabawy i odpoczynku.

15:00–16:00

Zakładowe kino dla dzieci

W tej części programu przewidziano projekcje bajek z bielskiego Studia Filmów Rysunkowych, które stworzą najmłodszym uczestnikom osobną przestrzeń odpoczynku i wspólnego oglądania. Pokazy będą dostępne w strefie plenerowej, co pozwoli rodzinom korzystać z wydarzenia w swobodnej formule. To ukłon w stronę dawnej kultury wspólnego oglądania i prostych przyjemności towarzyszących świętom zakładowym, a zarazem przypomnienie lokalnego dorobku filmowego.

16:00–18:00

Strefa rozmów o Starej Fabryce

W czasie INDUSTRIADY zaprosimy uczestników do udziału w krótkich ankietach i rozmowach poświęconych temu, jak dziś odbierana jest Stara Fabryka. Interesować nas będzie to, co odwiedzający cenią w muzeum najbardziej, jak je postrzegają i co chcieliby w nim widzieć w przyszłości. Zebrane wypowiedzi i doświadczenia pomogą nam lepiej zrozumieć, jak muzeum widziane jest oczami publiczności oraz jak rozwijać je w sposób odpowiadający potrzebom odwiedzających.

19:00–20:30

Transmisja koncertu Filharmonii Śląskiej

Wieczorny koncert będzie można oglądać także na ekranie plenerowym w plenerze. Dzięki temu główne wydarzenie muzyczne stanie się dostępne zarówno dla publiczności zgromadzonej w muzeum, jak i dla osób odpoczywających na placu. Taka formuła połączy uroczysty charakter koncertu z otwartą, wspólnotową atmosferą święta.

21:00–24:00

Transmisja filmu „Ziemia obiecana”

Wieczorny seans filmowy zostanie równolegle udostępniony w strefie plenerowej. Pokaz na ekranie plenerowym pozwoli zamknąć całe wydarzenie w formule wspólnego miejskiego widowiska. Będzie to mocny finał obchodów, łączący klimat kina letniego z przemysłowym i historycznym charakterem całego programu.