Historické muzeum v Bielsku-Białej

Kulturní Instituce Samosprávného Slezského Kraje

Rembrandt według Williama Ungera

Start date End date

W bieżącym roku kontynuujemy cykl pokazów i spotkań tematycznych opatrzonych wspólnym tytułem: Złap kontakt ze sztuką – wypatrzone w magazynie. Jego przewodnią ideą będą dzieła graficzne 2. połowy XIX i pierwszych dekad XX stulecia. Na początek proponujemy Państwu Rembrandta według Williama Ungera, a więc dzieła malarskie holenderskiego mistrza ujęte w miedziorytach powstałych w latach 70. i 80. XIX wieku. Na ekspozycji można zobaczyć autoportret Rembrandta i konterfekt matki artysty. Obie ryciny wykonane zostały według olejnych pierwowzorów, znajdujących się w kolekcji Kunsthistorisches Museum Wien [Muzeum Sztuki w Wiedniu].

Są to przykłady grafiki reprodukcyjnej, jednej z ważniejszych gałęzi tej dyscypliny artystycznej. Jej rozwój jest ściśle związany z ewolucją poligrafii i ilustracji książkowej. Z drukarniami współpracowali zarówno artyści wykonujący własne kompozycje, jak i rytujący kopie według rysunków i obrazów innych twórców. Pierwotnie były to drzeworyty, z czasem zastąpione m.in. miedziorytami i stalorytami. Zazwyczaj ilustrowały one konkretne dzieła literackie, encyklopedyczne, kalendarze, prasę, ponadto popularyzowały sztukę. Barwne, często wielkoformatowe, wykonane na płótnach, deskach lub blasze, dzieła wielkich mistrzów, przenoszone były na papier i wydawane w tekach, albumach lub jako pojedyncze karty, by w takiej kameralnej formie cieszyć oko miłośników piękna. Wiele muzeów i galerii, a także kolekcjonerów, promowało w ten sposób swoje zasoby. Tak było również w przypadku tworzonego od stuleci zbioru Habsburgów, prezentowanego w wiedeńskiej Gemäldegalerie. Dzieła z tej kolekcji zostały u progu lat 70. XIX stulecia upowszechnione za sprawą współpracy wiedeńskiego towarzystwa artystycznego „Gsellschaft für vervielfältigende Kunst”, handlarza sztuki Hugo Ottomara Miethke i wybitnego plastyka, specjalizującego się w grafice reprodukcyjnej Williama Ungera (1837–1932).

Unger był malarzem i grafikiem urodzonym w Hanowerze, wykształconym m.in. w akademiach w Düsseldorfie i Monachium. W 1872 roku osiadł w Wiedniu i przez kolejne 60 lat związany był z austriacką sceną artystyczną (był m.in. profesorem tamtejszej Kunstgewerbeschule i Akademii Sztuk Pięknych). Wykonywał pejzaże i portrety, często posługiwał się akwarelą, jednak gros jego twórczości stanowi grafika, a zwłaszcza jej forma reprodukcyjna. Jeszcze w okresie niemieckim rozpoczął współpracę z lipskim wydawcą Arthurem Seemannem i jego pismem „Zeitschrift für bildende Kunst”. Opublikował m.in. komplety rycin z dziełami dawnych mistrzów galerii w Brunszwiku, Hamburgu i Kassel.

W zbiorach artystycznych Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej znajduje się kilkadziesiąt rycin autorstwa Ungera, wykonanych według obrazów takich artystów, jak: Tycjan, Rafael, Correggio, Rubens, van Dyck, Hals, Bruegel, z wiedeńskiej kolekcji. Sześć miedziorytów przedstawia obrazy Rembrandta (1606–1669). Są to: dwa antytetyczne portrety nieznanych z imienia kobiety i mężczyzny przedstawionych w wytwornych holenderskich strojach z epoki, autoportret malarza, konterfekt syna, Tytusa, ukazanego podczas lektury (dwie odbitki w różnym formacie) oraz domniemany portret matki artysty, który obecnie uznawany jest za przedstawienie prorokini Anny. Mimo 350 lat, które upływają od śmierci Rembrandta, do dziś pozostaje on jednym z bardziej rozpoznawalnych artystów, zajmujących się zarówno malarstwem, jak i grafiką, a zachwyt nad bogactwem spuścizny, jaką pozostawił nie słabnie.

             

Oprac. K. Kawczak

W. Unger wg Rembrandta, Autoportret
W. Unger wg Rembrandta, Autoportret
W. Unger wg Rembrandta, Portret matki
W. Unger wg Rembrandta, Portret matki

Footer

Historické muzeum v Bielsku-Białej
address ul. Wzgórze 16, 43-300 Bielsko-Biała
phone sekretariat (pn - pt, 8:00 - 15:00): 33 811 10 35
phone kasa / ekspozycja: 33 817 13 61
e-mail sekretariat@muzeum.bielsko.pl
www www.muzeum.bielsko.pl