Szczególną postacią w historii książęcego rodu Sułkowskich – a takich w tej familii nie brakowało – był Maksymilian Sułkowski (ur. 6 kwietnia 1816 w Bielsku, zm. 6 października 1848 w Wiedniu).

Książę był najmłodszym synem Jana Nepomucena Sułkowskiego – V księcia bielskiego, pułkownika napoleońskiego i pracownika francuskiego wywiadu, oraz jego małżonki, Luizy baronówny von Larisch-Nimsdorf, pani na Osieku i Słupnej, kobiety, która była businesswoman swej epoki, właścicielką licznych kopalń i hut na pruskim Śląsku, w Królestwie Polskim i w okolicach Krakowa. Trzeba również wspomnieć, że Maksymilian był wnukiem Franciszka Sułkowskiego – IV księcia bielskiego, który założył w Bielsku pierwszy teatr, i jego małżonki Judyty Bazzardi de Montbelli rodem z Mediolanu. Bez wątpienia to jej włoski temperament miał wpływ na kształtowanie się gorących charakterów w kolejnych pokoleniach książęcego rodu.

Maksymilian, podobnie jak ojciec i brat Ludwik, sprzeciwił się władzy habsburskiej, jednak w tym miejscu pominiemy jego działalność polityczną i wojskową, a skupimy się na ogromnej potrzebie młodego księcia do poznawania świata i jego oczarowaniu przyrodą.

Od czasu wypraw naukowych Alexandra Humboldta do Ameryki Środkowej i Południowej (1799–1802) w Europie zapanowała moda na organizowanie wypraw badawczych w tamte rejony świata. Sprzyjało im powstanie w pierwszej połowie XIX wieku licznych państw, które zrzuciły jarzmo hiszpańskie i nie podtrzymując dotychczasowego zakazu podróżowania, zachęcały badaczy i podróżników do odwiedzania swych ziem. Bez wątpienia aktualnym trendom uległ również Maksymilian.

W 1840 roku rozpoczął swą wielką podróż do Republiki Nowej Granady (Kolumbii) i Wenezueli. Po opuszczeniu Bielska udał się do Wiednia, stamtąd do Frankfurtu nad Menem i dalej do Anglii. W 1841 roku wyruszył z Wysp Brytyjskich na kontynent południowoamerykański.

Kalendarium jego podróży nie jest dokładnie znane, jednak na podstawie dostępnych źródeł możemy naszkicować jej przebieg. Swą amerykańską przygodę najprawdopodobniej rozpoczął na kolumbijskim wybrzeżu, u ujścia Rio Magdalena, skąd zainicjował podróż w górę rzeki. Na jakiś czas zatrzymał się w okolicach Pacho i Fusagasugá w prowincji Cundinamarca. W okolicach Bogoty przeprawił się przez Kordyliery i dotarł do Santo Domingo w prowincji Meta. Stąd Rio Meta dopłynął do Rio Orinoko w Wenezueli i zatrzymał się w miejscowości Angostura. Wyprawę zakończył zapewne na wybrzeżu Morza Karaibskiego.

W trakcie podróży zajmował się zdobywaniem rzadkich i nieznanych okazów przyrodniczych, zwłaszcza owadów, ptaków, ssaków i gadów, co świadczy o jego zainteresowaniach i wiedzy przyrodniczej. W 1843 roku nakazał wyekspediować do Europy spreparowane okazy, które dotarły do Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu – stolicy cesarstwa Habsburgów, do którego należało również Bielsko.

Największym skarbem pośród zdobyczy Maksymiliana była bezcenna wówczas kolekcja czterystu motyli. Po wnikliwych badaniach entomologów, którym przewodniczył pochodzący ze Śląska Vincenz Kollar, opracowanych zostało trzydzieści osiem wyjątkowych gatunków, pośród których aż dwadzieścia okazało się całkowicie nieznanych nauce. Na tej podstawie uznano eksponaty przywiezione przez Maksymiliana jako ważne uzupełnienie odkryć przyrodniczych Humboldta. Dorobek ten został opisany i opublikowany po raz pierwszy w 1849 i ponownie w 1850 roku, w fachowym czasopiśmie entomologicznym, pod tytułem Beiträge zur Insecten-Fauna von Neu-Granada und Venezuela.

W uznaniu zasług Maksymiliana dla nauk przyrodniczych jeden z nowo odkrytych, przywiezionych przez niego gatunków, został nazwany Morpho sulkowskyi. Tego wyjątkowego osobnika, w rzeczywistości o białych skrzydłach, charakteryzuje szczególny holograficzny połysk, który jest zasługą nanostruktury skrzydeł i obecności w nich niebieskich pigmentów fluorescencyjnych.

Dzisiaj gatunek nadal występuje w lasach tropikalnych Andów, na terenach Kolumbii, Ekwadoru i Peru, na wysokości od 1800 do 3500 m n.p.m. przez co nazywany jest specjalistą od chmur, a my współcześni w Bielsku-Białej możemy szczycić się odkryciem Maksymiliana, którego nazwisko i przepiękny motyl Morpho sulkovskyi rozsławia nasze miasto w świecie.

Grzegorz Madej